Трамп Оросын эсрэг шинэ хориг, тарифыг түдгэлзүүлэв; Зеленский шийдвэрийг «харамсалтай» гэв
АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн сард өөрөө гарын үсэг зурсан, Орос болон түүний нефть, хийг худалдан авагч орнуудад чиглэсэн хориг арга хэмжээ, тарифын ихэнхийг хэрэгжиж эхлэхээс хоёр хоногийн өмнө «үндэсний ашиг сонирхол»-ын үүднээс түдгэлзүүллээ. Украины Ерөнхийлөгч Володимир Зеленский энэ шийдвэрийг харамсалтай гэж үнэлэв.
Зарлигт юу заасан бэ
Цагаан ордны цахим хуудсанд нийтэлсэн 10-р сарын 16-ны (АНУ-ын цагаар) зарлигаар Трамп «Линдси О. Грэмийн нэрэмжит Орос, Иранд хориг арга хэмжээ авах тухай 2026 оны хууль»-д заасан хориг арга хэмжээ, хязгаарлалт, гаалийн татварыг хэрэглэхээс чөлөөлсөн байна. Зарлигт «Ийм чөлөөлөлт олгох нь энэ үед АНУ-ын үндэсний ашиг сонирхолд нийцнэ гэсэн баталгааг Конгресст хүргүүлсэн» гэж бичжээ. Reuters-ийн мэдээлснээр, чөлөөлөлт нь Ерөнхийлөгч эсвэл түүний дээд албан тушаалтнууд «цаашид арга хэмжээ авах нь зүйтэй» гэж үзэх хүртэл хүчинтэй байна. CNBC-ийн мэдээлснээр, өмнөх зарлигуудаар Орост ногдуулсан одоо мөрдөж буй хориг арга хэмжээ хэвээр үлдэнэ.
AP агентлагийн мэдээлснээр, Цагаан ордон уг шийдвэр үндэсний ашиг сонирхолд хэрхэн нийцэж буйг тэр даруй тайлбарлаагүй.
Хууль юуг зорьж байсан бэ
Трамп уг хуульд есдүгээр сарын 18-нд гарын үсэг зурсан. BBC-ийн мэдээлснээр, хууль нь Оросын нефть, хийн хамгийн том таван худалдан авагч, юуны түрүүнд Хятад, Энэтхэгээс АНУ-д импортлох бараанд 100 хүртэлх хувийн тариф ногдуулах өргөн эрхийг Ерөнхийлөгчид олгож, Путин тэргүүтэй Оросын өндөр албан тушаалтнууд, санхүүгийн байгууллагууд болон хоригийг тойрч гарахад ашигладаг «сүүдрийн флот»-ын хөлөг онгоцуудад хориг тавихаар заасан байв. CNBC-ийн мэдээлснээр, Оросоос импортлох бүх бараанд 500 хүртэлх хувийн татвар ногдуулахыг ч шаардаж байжээ. Reuters-ийн мэдээлснээр, Хятад, Энэтхэг уг хуулийн талаар санаа зовнилоо илэрхийлж байсан.
AP-ийн мэдээлснээр, хуулийг долдугаар сард гэнэт нас барсан Өмнөд Каролина мужийн сенатор Линдси Грэмийн нэрээр нэрлэсэн бөгөөд Конгрессын хоёр танхимаар олонхын саналаар баталсан.
Хариу үйлдэл
«Оросыг энэ дайныг зогсооход үнэхээр үр дүнтэй дарамт үзүүлэх ёстой байсан Линдси Грэмийн хуулийг Америкт бүрэн үл тоомсорлох шийдвэр харамсалтай нь гарлаа» гэж Зеленский Бямба гарагт хэлсэн гэж AP мэдээлэв. BBC-ийн мэдээлснээр, тэрбээр шөнө Орос Украины 15 эрчим хүчний байгууламж руу довтолсныг дурдаад «Орос яг өвлийн өмнө Украиныг цахилгаангүй болгохыг оролдож байна» гэжээ. Мөн АНУ Оросын эсрэг хоригуудаас илүү ихийг цуцална гэж үзэж буйгаа хэлж, хоёр орны хэлэлцээчид Баасан гарагт ярилцсан бөгөөд ирэх долоо хоногт уулзаж магадгүй гэв.
Хуулийн зохиогчдын нэг, Ардчилсан намын сенатор Ричард Блументал «Эдгээр чөлөөлөлт манай үндэсний аюулгүй байдалтай ямар ч холбоогүй, харин Владимир Путинд бялдуучлахтай л холбоотой» гэж мэдэгдсэн гэж AP мэдээлэв. Виржиниа мужийн конгрессмэн Дон Бейер үүнийг «Трампын Путинд бууж өгсөн ээлжит алхам» гэж шүүмжилжээ. Харин Путины хөрөнгө оруулалтын асуудал эрхэлсэн элч Кирилл Дмитриев шийдвэрийг «үнэхээр түүхэн мөч» гэж X сүлжээнд бичсэн гэж Reuters мэдээлэв.
Дизелийн хэлэлцээр, сонгуулийн өмнөх нөхцөл
Энэ шийдвэр Трамп өнгөрсөн долоо хоногт Оросоос дизель түлш худалдан авах хэлэлцээр зарласны дараа гарлаа. AP-ийн мэдээлснээр, хэлэлцээрийн дагуу Орос нэн даруй 300,000 гаруй тонн, арваннэгдүгээр сард 500,000 тонн, түүний дараа 1 сая тонн дизель нийлүүлнэ. Reuters-ийн мэдээлснээр, шинжээчид шинэ арга хэмжээ нь АНУ-д Иран дахь дайны улмаас аль хэдийн өссөн нефтийн үнийг улам өсгөх эрсдэлтэй гэж үзэж байжээ. АНУ-д 11-р сарын 3-нд завсрын сонгууль болно.
BBC-ийн мэдээлснээр, Украины эрх баригчид сүүлийн 24 цагт Оросын цохилтод тус улсад дор хаяж есөн хүн амь үрэгдэж, 60 орчим хүн шархадсан гэж мэдэгдэв.
Эх сурвалж: Reuters, AP, BBC, CNBC, Цагаан ордон (whitehouse.gov)
